पाटस | प्रतिनिधी – योगेश राऊत
ग्रामीण भागातील जिल्हा परिषद शाळा केवळ शिक्षण देणारी संस्था नसून संस्कार, संस्कृती आणि सामाजिक मूल्यांची जोपासना करणारे केंद्र असल्याचे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले. आषाढी एकादशीच्या निमित्ताने जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, कुसेगाव (शितोळे वस्ती) येथे आयोजित करण्यात आलेल्या ‘बाल दिंडी’ उपक्रमाने विद्यार्थ्यांना वारकरी परंपरेचा प्रत्यक्ष अनुभव देत भक्ती, शिस्त आणि संस्कारांचा अनोखा संगम घडवून आणला.
शुक्रवारी (दि. २४ जुलै) आयोजित या उपक्रमात लहानग्या विद्यार्थ्यांनी विठ्ठल-रुक्मिणी, संत तुकाराम, संत ज्ञानेश्वर आणि वारकऱ्यांच्या वेशभूषेत सहभागी होत टाळ-मृदंगाच्या गजरात पालखी सोहळा काढला. “ज्ञानोबा-तुकाराम” आणि विठ्ठल नामाच्या जयघोषाने शाळा परिसर भक्तिमय झाला. विद्यार्थ्यांनी सादर केलेले अभंग, भजन आणि पारंपरिक वारकरी संस्कृतीचे दर्शन उपस्थितांचे लक्ष वेधून घेत होते.
या उपक्रमाची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे विद्यार्थ्यांना केवळ सणाचे महत्त्व सांगण्यापेक्षा त्यामागील सामाजिक आणि सांस्कृतिक मूल्ये प्रत्यक्ष कृतीतून अनुभवता आली. वारकरी संप्रदायातील समता, शिस्त, सहकार्य, पर्यावरण संवर्धन, वृक्षसंवर्धन आणि सामूहिक जीवनाचे धडे बालपणापासूनच विद्यार्थ्यांच्या मनावर बिंबविण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
शाळेतील शिक्षकांनी केलेल्या नियोजनामुळे संपूर्ण कार्यक्रम शिस्तबद्ध आणि उत्साहपूर्ण वातावरणात पार पडला. प्रत्येक विद्यार्थ्याने आनंदाने सहभाग नोंदवत वारकरी परंपरेशी आपले नाते जोडले. त्यामुळे शिक्षणासोबत संस्कारांची जोड देणारी जिल्हा परिषद शाळांची भूमिका पुन्हा अधोरेखित झाली.
मुख्याध्यापिका सौ. अश्विनी सोनवणे, सहशिक्षिका सौ. सलमा तांबोळी, अंगणवाडी शिक्षकवृंद तसेच शाळा व्यवस्थापन समितीच्या सहकार्यामुळे हा उपक्रम यशस्वी झाला. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांमध्ये संस्कृतीबद्दल अभिमान, सामाजिक जाणीव आणि मूल्याधिष्ठित शिक्षणाची बीजे रुजविण्याचा हा उपक्रम प्रेरणादायी ठरला.
ग्रामीण शिक्षण व्यवस्थेत अशा उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांचे व्यक्तिमत्त्व अधिक समृद्ध होत असून, “शिक्षणासोबत संस्कार” हा संदेश देणारी कुसेगाव (शितोळे वस्ती) येथील ही बाल दिंडी अनेक शाळांसाठी आदर्श ठरत आहे.
