स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्य सुरक्षेला प्राधान्य; मांडवगण फराटा येथे ‘ग्रीन वर्कर वेलबिंग’चा स्तुत्य उपक्रमPrat
स्वातंत्र्यदिनाचे औचित्य साधून FINISH सोसायटीकडून आरोग्य सुरक्षा किटचे वाटप; स्वच्छतेच्या शिलेदारांच्या योगदानाचा सन्मान
मांडवगण फराटा : राजू कांबळे
गाव स्वच्छ ठेवण्यासाठी दररोज प्रतिकूल परिस्थितीत काम करणाऱ्या स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्य व सुरक्षिततेचा प्रश्न अधोरेखित करत आयटीसी मिशन सुनहरा कल अंतर्गत FINISH सोसायटीच्या वतीने ‘ग्रीन वर्कर वेलबिंग’ कार्यक्रम राबविण्यात आला. स्वातंत्र्यदिनाचे औचित्य साधून मांडवगण फराटा येथे स्वच्छता कर्मचाऱ्यांना आरोग्य सुरक्षा किटचे वाटप करण्यात आले. या उपक्रमातून स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या श्रमाला केवळ सलाम न करता त्यांच्या आरोग्याची काळजी घेण्याचा सामाजिक संदेश देण्यात आला.
गावातील कचरा संकलन, सार्वजनिक परिसराची स्वच्छता, घनकचरा व सांडपाणी व्यवस्थापन यांसारखी महत्त्वाची कामे स्वच्छता कर्मचारी नियमितपणे पार पाडतात. नागरिकांच्या आरोग्याशी थेट संबंधित असलेले हे काम करताना त्यांना अनेकदा अस्वच्छता, धूळ, दुर्गंधी आणि विविध प्रकारच्या जोखमींना सामोरे जावे लागते. मात्र, नागरिकांना स्वच्छ वातावरण मिळावे यासाठी त्यांचे काम सातत्याने सुरू असते.
या पार्श्वभूमीवर स्वच्छता कर्मचाऱ्यांना कामाच्या स्वरूपानुसार आवश्यक सुरक्षा साहित्य उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने आरोग्य सुरक्षा किटचे वाटप करण्यात आले. सुरक्षा साधनांचा वापर केल्यामुळे कामाच्या ठिकाणी संभाव्य धोके कमी करण्यास तसेच कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्याचे संरक्षण करण्यास मदत होणार आहे.
स्वच्छता कर्मचाऱ्यांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलण्याची गरज
स्वच्छता कर्मचारी म्हणजे केवळ कचरा उचलणारे कर्मचारी नसून सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेतील महत्त्वाचा घटक आहेत. त्यांच्या कामामुळे गावातील रस्ते, सार्वजनिक ठिकाणे आणि परिसर स्वच्छ राहण्यास हातभार लागतो. त्यामुळे त्यांच्या कामाला सामाजिक प्रतिष्ठा मिळणे आणि सुरक्षित कार्यपरिसर उपलब्ध होणे हीदेखील समाजाची सामूहिक जबाबदारी आहे.
‘ग्रीन वर्कर वेलबिंग’च्या माध्यमातून FINISH सोसायटीने स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्य, सुरक्षितता आणि कल्याणाचा मुद्दा केंद्रस्थानी आणला आहे. सुरक्षा साहित्याचे वाटप करण्याबरोबरच स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या कामाची सामाजिक दखल घेणे, त्यांना आवश्यक मार्गदर्शन देणे आणि स्वच्छतेच्या शाश्वत व्यवस्थेला चालना देणे, या उद्देशाने विविध उपक्रम राबविले जात आहेत.
नागरिकांचीही जबाबदारी महत्त्वाची
स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्याची काळजी घेण्याबरोबरच नागरिकांनीही त्यांच्या कामात सहकार्य करणे गरजेचे आहे. घरातील कचरा योग्य पद्धतीने वर्गीकृत करून देणे, सार्वजनिक ठिकाणी कचरा न टाकणे, सांडपाणी रस्त्यावर सोडू नये तसेच स्वच्छता कर्मचाऱ्यांशी सन्मानाने वागणे, या छोट्या-छोट्या कृतींमधून त्यांच्यावरील कामाचा ताण कमी होऊ शकतो.
स्वातंत्र्यदिनाचा सामाजिक संदेश
१५ ऑगस्टच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित करण्यात आलेल्या या उपक्रमातून स्वातंत्र्य, स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक बांधिलकी यांचा सुंदर संगम साधण्यात आला. देशाच्या प्रगतीत स्वच्छतेचे योगदान महत्त्वाचे असून, स्वच्छ भारताच्या संकल्पनेला प्रत्यक्ष कृतीची जोड देणाऱ्या स्वच्छता कर्मचाऱ्यांचा सन्मान करणे हा या उपक्रमाचा विशेष संदेश ठरला.
स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या चेहऱ्यावर सन्मानाची भावना आणि समाधान दिसून आले. आपल्या दैनंदिन कामाची समाजाकडून दखल घेतली जात असल्याची जाणीव त्यांच्यासाठी प्रेरणादायी ठरली.
“समाजाच्या आरोग्याची काळजी घेणाऱ्या हातांची काळजी घेणे, हीच खरी सामाजिक बांधिलकी,” या विचाराला अधोरेखित करणारा मांडवगण फराटा येथील हा उपक्रम परिसरात कौतुकाचा विषय ठरला.
