शिरूर (प्रतिनिधी) – शिरूर तालुक्यातील पिंपरी दुमाला येथे बिबट्याच्या वाढत्या वावरामुळे निर्माण झालेल्या भीतीच्या पार्श्वभूमीवर वनविभागाने अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करत एआय (Artificial Intelligence) आधारित कॅमेरे बसवण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. वनरक्षक सविता अशोक चव्हाण यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा उपक्रम राबविण्यात आला असून, यामुळे गावकऱ्यांच्या सुरक्षेला मोठा दिलासा मिळणार आहे.
गेल्या काही वर्षांपासून शिरूर तालुक्यात बिबट्याच्या हालचालींमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. पाळीव प्राण्यांवर हल्ले, तसेच नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण होण्याच्या घटना वारंवार घडत असल्याने वनविभागासमोर मोठे आव्हान उभे राहिले होते. या पार्श्वभूमीवर तंत्रज्ञानाच्या मदतीने उपाययोजना करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
पिंपरी दुमाला येथे बसवण्यात आलेले एआय कॅमेरे अत्यंत संवेदनशील असून, सुमारे १०० फूट अंतरावर बिबट्या आढळल्यास त्वरित सायरन वाजतो. त्यामुळे परिसरातील नागरिकांना तत्काळ इशारा मिळतो. विशेषतः शेतात काम करणारे शेतकरी, शाळकरी मुले आणि रात्रीच्या वेळी बाहेर पडणारे नागरिक यांच्यासाठी ही यंत्रणा अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या एआय तंत्रज्ञानामुळे वन्यजीवांच्या हालचालींवर अचूक नजर ठेवता येते. यामुळे संभाव्य धोका ओळखून वेळेत उपाययोजना करता येतात आणि मानव-वन्यजीव संघर्ष मोठ्या प्रमाणात कमी करण्यास मदत होते. तसेच, या कॅमेऱ्यांमधून मिळणारा डेटा वनविभागाच्या भविष्यातील नियोजनासाठीही महत्त्वाचा ठरणार आहे.
दरम्यान, स्थानिक ग्रामस्थांनी या उपक्रमाचे स्वागत करत समाधान व्यक्त केले आहे. “आता बिबट्या आल्याची आधीच सूचना मिळणार असल्याने भीती कमी होईल आणि आमची सुरक्षितता वाढेल,” अशी भावना नागरिकांनी व्यक्त केली.
एकंदरीत, पिंपरी दुमाला येथे राबविण्यात आलेला हा एआय कॅमेऱ्यांचा उपक्रम केवळ सुरक्षेपुरता मर्यादित न राहता ‘स्मार्ट ग्राम’ संकल्पनेच्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल ठरत असून, भविष्यात अशा तंत्रज्ञानाचा विस्तार इतर भागातही होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
