आया-बहिणींच्या हातची भाकरी… रस्त्यावर पडलेली पाहून डोळे भरून आले
*RJNEWS27MARATHI. COM*
मराठा आरक्षणासाठी सुरू असलेलं आंदोलन आज महाराष्ट्राच्या प्रत्येक कोपऱ्यातील घराघराशी जोडलेलं आहे. एकीकडे हजारो तरुण, वयोवृद्ध, महिला, शेतकरी मुंबईत आंदोलनाच्या रेषेत उभे आहेत, तर दुसरीकडे गावागावातल्या आया-बहिणी त्यांच्या सोयीसुविधा बाजूला ठेवून, स्वतःच्या कष्टाचा त्याग करून आंदोलनकर्त्यांच्या पोटाची काळजी घेत आहेत.
गावातील चुलीवर भाजलेली भाकरी, बारीकसारीक ठेचा, पुरी-भाजी, शेंगदाण्याचा कूट, लिंबाची चटणी – या सगळ्या गोष्टींमध्ये फक्त अन्नाची चव नाही, तर मायेची ऊब, काळजी आणि त्याग आहे. एका-एका घरातून, एका-एका हातातून हे अन्न बांधलं जातं. आई स्वतःचं जेवण कमी करते, बहिण आपला डबा सोडते, लेकरं *आपली भूक दाबतात – फक्त एवढ्यासाठी* की आंदोलन करणारे आपले भाऊ उपाशी राहू नयेत.
पण रविवारी आणि सोमवारी मुंबईतील चित्र पाहून अनेक गावकऱ्यांच्या डोळ्यांतून अश्रू अनावर झाले.
आझाद मैदानाबाहेर, मेट्रो सिनेमा चौकात, सीएसटी ते हुतात्मा चौक, जे जे पूल परिसर – जिथे बघावे तिथे पाकिटं, पोटल्या, पाण्याच्या बाटल्या रस्त्यावर, दुभाजकांवर, कचर्यात पडलेल्या होत्या.
श्रमाचा, मायेचा आणि त्यागाचा अपमान
भाकरी-चटणी रस्त्यावर पडलेली पाहून एखाद्या आईच्या काळजात कसा चटका लागला असेल, याची कल्पना सुद्धा करून अंग शहारतं.
*एका शेतकरी मातेने अश्रू गाळत सांगितलं* –
“मी काल माझ्या अंगणातल्या शेवटच्या धान्यापासून भाकऱ्या भाजल्या. मुलगा उपाशी राहू नये म्हणून पोटल्या बांधल्या. त्या जर आज कचऱ्यात पडल्या असतील तर आमच्या कष्टाचं मोल काय? आम्ही कोणासाठी हा त्याग करतो?”
हे फक्त अन्न फेकण्याचं दृश्य नव्हतं; ते होतं – आया-बहिणींच्या भावनांचा अपमान, त्यांच्या त्यागावर पाणी फेरणं.
*आंदोलनाचा आत्मा कुठेतरी हरवत चाललाय का?*
पहिल्या दिवशी जेव्हा आंदोलनकर्त्यांना अन्न-पाण्याची गैरसोय झाली, तेव्हा संपूर्ण मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र, विदर्भ, खानदेश उठून उभा राहिला. गावोगावांतून गाड्या भरून भाकरी-चटणी मुंबईकडे निघाल्या. प्रत्येक गावातून एकच संदेश गेला – “आपले भाऊ उपाशी राहणार नाहीत.”
*पण आता प्रश्न उभा राहतो –*
खरोखर आंदोलनकर्त्यांना भूक भागवायची होती का?
की पंचपक्वान्नं, फरसाण, गोडधोड आल्यावर गावच्या साध्या भाकरी-चटणीची किंमत उरली नाही?
गावातून आलेली मायेची भाकर कचऱ्यात टाकणं म्हणजे आंदोलनाच्या पवित्रतेलाच डाग लावणं नाही का?
*समाजमन अस्वस्थ*
आज हजारो गावकरी अस्वस्थ आहेत. त्यांच्या श्रमाचं हे उपहास्य चित्र पाहून ते विचारतात – “ज्यांच्यासाठी आम्ही अर्ध्या पोटी राहतो, त्यांच्यासाठी जर भाकरी कचर्यात पडणार असेल, तर आमचं प्रेम व्यर्थ आहे का?”
एकीकडे आंदोलनाचा उर्जा वाढवण्यासाठी लोक रात्रंदिवस काम करत आहेत, तर दुसरीकडे रस्त्यावर पडलेल्या भाकऱ्या पाहून समाजमनाला धक्का बसतो आहे.
*आंदोलनकर्त्यांसाठी मोठा धडा**
रस्त्यावर पडलेली भाकरी ही फक्त भाकर नाही –
ती आहे एका आईच्या घामाची ओल, बहिणीच्या काळजाची वेदना, शेतकरी वडिलांच्या त्यागाचं प्रतीक.
ती भाकर फेकणं म्हणजे आपल्या लोकशक्तीचा, आपल्या एकतेचा आणि आपल्या आंदोलनाच्या गांभीर्याचा अपमान आहे.
*आजही वेळ गेलेली नाही –* आंदोलनकर्त्यांनी गावकऱ्यांच्या मायेची, त्यांच्या त्यागाची किंमत ओळखली पाहिजे.
कारण आंदोलन फक्त मागण्या पूर्ण करण्यासाठी नसतं, ते समाजाचं मन जोडण्यासाठी असतं.
आणि हे मन जर तुटलं, तर आंदोलनाच्या यशाचा मार्ग अधिकच कठीण होईल.
ही फक्त बातमी नाही, तर समाजाला जागं करणारा आरसा आहे.
भाकरी-चटणी कचर्यात पाहून जीव जळतो, डोळे भरतात, आणि एकच प्रश्न छळतो –
*आपण मायेच्या भाकरीला न्याय देणार की तिला कचर्यात फेकणार?*
