तेलबिया पिकांचे क्षेत्र वाढविण्यासाठी सुधारित वाणांचे बियाणे उपलब्धवधाणे येथे सूर्यफूल, करडई, एरंडीच्या प्रात्यक्षिक प्लॉटची पाहणी; बीआरसी केंद्रातून जैविक निविष्ठा निर्मितीचे प्रशिक्षण

तेलबिया पिकांचे क्षेत्र वाढविण्यासाठी सुधारित वाणांचे बियाणे उपलब्धवधाणे येथे सूर्यफूल, करडई, एरंडीच्या प्रात्यक्षिक प्लॉटची पाहणी; बीआरसी केंद्रातून जैविक निविष्ठा निर्मितीचे प्रशिक्षण

Rjnews27 मराठी – विकास साळुंके 

केडगाव/वधाणे : तेलबिया पिकांचे क्षेत्र वाढविणे, शेतकऱ्यांना पर्यायी पिकांचे पर्याय उपलब्ध करून देणे आणि कमी खर्चातील शेती पद्धतींना प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने वधाणे येथे सूर्यफूल, करडई आणि एरंडी या तेलबिया पिकांच्या सुधारित वाणांचे प्रात्यक्षिक घेण्यात आले आहे. या प्रात्यक्षिक प्लॉटची मणिपूर राज्यातील दहा कृषी अधिकाऱ्यांनी पाहणी केली.

जय मल्हार सोशल फाउंडेशनचे संस्थापक डॉ. श्री. तुषार दिलीप हाके यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा उपक्रम राबविण्यात आला. वधाणे येथील प्रगतिशील युवा शेतकरी संभाजी चौधरी यांच्या नैसर्गिक शेती प्रक्षेत्रावर मणिपूरच्या कृषी अधिकाऱ्यांनी भेट देत तेलबिया पिकांची लागवड, नैसर्गिक शेतीतील व्यवस्थापन आणि जैविक निविष्ठांच्या वापराबाबत माहिती घेतली.

तेलबिया पिकांचे क्षेत्र वाढविण्याच्या दृष्टीने शेतकऱ्यांना सुधारित वाणांचे बियाणे उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. सूर्यफूल, करडई आणि एरंडी या पिकांचा प्रात्यक्षिक प्लॉट तयार करून त्यांच्या लागवडीचे तंत्र प्रत्यक्ष शेतावर दाखविण्यात येत आहे. विविध पिकांचे पर्याय उपलब्ध झाल्यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या स्थानिक परिस्थितीनुसार पीक नियोजन करण्यास मदत होऊ शकते.

नैसर्गिक शेतीसोबत जैविक निविष्ठांवर भर

डॉ. हाके यांनी नैसर्गिक व सेंद्रिय शेतीमध्ये जैविक निविष्ठांना महत्त्वाचे स्थान असल्याचे सांगत शेतकऱ्यांना स्थानिक पातळीवर विविध निविष्ठा तयार करण्याच्या पद्धतींची माहिती दिली. शेतीसाठी आवश्यक निविष्ठा शक्य तितक्या स्थानिक पातळीवर उपलब्ध झाल्यास शेतकऱ्यांच्या उत्पादन खर्चात बचत करण्याच्या दृष्टीने त्याचा उपयोग होऊ शकतो, यावर त्यांनी भर दिला.

संकल्प शेतकरी गटाच्या माध्यमातून आत्मा विभागांतर्गत बीआरसी (Bio-input Resource Centre) युनिट उभारण्यात आले आहे. या केंद्रामध्ये शेतकऱ्यांना जैविक निविष्ठा निर्मितीचे प्रशिक्षण देण्याबरोबरच नैसर्गिक शेतीविषयक तांत्रिक माहिती उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

मणिपूरच्या कृषी अधिकाऱ्यांनी बीआरसी युनिटची पाहणी करत जैविक निविष्ठांच्या निर्मितीची प्रक्रिया, शेतकरी गटांची भूमिका आणि स्थानिक पातळीवरील निविष्ठा निर्मितीच्या संधींबाबत माहिती घेतली. महाराष्ट्रातील हा अनुभव मणिपूरमध्ये राबविता येईल का, याच्या दृष्टीनेही या भेटीकडे पाहिले जात आहे.

दहा वर्षांपासून शेतकरी हितासाठी कार्य

डॉ. तुषार दिलीप हाके गेल्या दहा वर्षांपासून शेतकरी हित, नैसर्गिक व सेंद्रिय शेतीचा प्रसार आणि कृषीविषयक मार्गदर्शनाच्या क्षेत्रात कार्यरत आहेत. जय मल्हार सोशल फाउंडेशन आणि जय मल्हार ॲग्रो कन्सल्टन्सीच्या माध्यमातून कमी खर्चातील शेती, जैविक निविष्ठा निर्मिती आणि पर्यायी शेती पद्धतींबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करण्यात येत आहे.

शेतकऱ्यांना केवळ उत्पादनवाढीच्या दृष्टीने नव्हे, तर उत्पादन खर्च, जमिनीचे आरोग्य आणि उपलब्ध स्थानिक संसाधनांचा प्रभावी वापर या बाबींचा विचार करून शेतीचे नियोजन करण्यासाठी प्रोत्साहित केले जात आहे.

‘खेतीबचाओ अभियान’च्या माध्यमातून देशव्यापी विस्ताराचा संकल्प

नैसर्गिक व सेंद्रिय शेतीचे तंत्रज्ञान, कमी खर्चातील शेती पद्धती आणि शेतकरी-केंद्रित उपक्रम देशातील विविध राज्यांपर्यंत पोहोचविण्याच्या उद्देशाने आगामी ‘खेती बचाओ अभियान’ राबविण्याचा संकल्प डॉ. हाके यांनी व्यक्त केला आहे.

मणिपूरच्या दहा कृषी अधिकाऱ्यांची वधाणे येथील भेट ही विविध राज्यांतील कृषी अनुभवांची देवाणघेवाण करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरली. महाराष्ट्रातील नैसर्गिक शेतीचे प्रयोग, तेलबिया पिकांचे प्रात्यक्षिक, जैविक निविष्ठा निर्मिती केंद्र आणि शेतकरी गटांच्या माध्यमातून राबविण्यात येणाऱ्या उपक्रमांची माहिती या भेटीद्वारे मणिपूरच्या कृषी प्रतिनिधींना मिळाली.

या उपक्रमांमागे शेतकऱ्यांचा उत्पादन खर्च कमी करणे, जमिनीचे आरोग्य जपणे, स्थानिक संसाधनांचा वापर वाढविणे आणि शाश्वत शेती पद्धतींना प्रोत्साहन देणे हा उद्देश असल्याचे आयोजकांकडून सांगण्यात आले.

Author: संपादक - रमेश मनोहर बनसोडे

जाहिरात व बातमीसाठी संपर्क -, 9359541560