पाटसच्या औद्योगिक विकासाचा लाभ किती, प्रदूषणाची किंमत कोण चुकवणार?

पाटसच्या औद्योगिक विकासाचा लाभ किती, प्रदूषणाची किंमत कोण चुकवणार?

कंपन्या आल्या, रोजगाराच्या संधी वाढल्या; मात्र शेती, पाणी आणि आरोग्याबाबत स्थानिकांचे प्रश्न कायम — प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या तपासणीची मागणी

Rjnews 27 मराठी       योगेश राऊत

पाटस : दौंड तालुक्यातील पाटस परिसरात औद्योगिक कंपन्यांची संख्या वाढत असून, त्यातून रोजगारनिर्मिती आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळत असल्याचे चित्र आहे. मात्र औद्योगिक विकासाच्या या प्रक्रियेसोबतच परिसरातील वायू, जल आणि ध्वनिप्रदूषणाबाबत स्थानिक नागरिक व शेतकऱ्यांकडून प्रश्न उपस्थित होत आहेत. त्यामुळे औद्योगिक विकासाचा प्रत्यक्ष लाभ स्थानिकांना किती मिळत आहे आणि त्याची पर्यावरणीय किंमत कोण चुकवत आहे? हा प्रश्न आता चर्चेत आला आहे.

पाटस परिसरात विविध औद्योगिक प्रकल्प सुरू झाल्यामुळे रोजगाराच्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. अनेक कुटुंबांना रोजगाराच्या माध्यमातून आर्थिक आधार मिळत असला, तरी कंपन्यांमध्ये स्थानिक तरुणांना अपेक्षित प्रमाणात रोजगार मिळत नसल्याची तक्रार काही नागरिकांकडून केली जात आहे. स्थानिकांच्या परिसरात उद्योग उभे राहत असताना रोजगाराच्या संधींमध्येही स्थानिकांना प्राधान्य मिळावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

दरम्यान, औद्योगिकीकरणामुळे परिसरातील पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामांबाबत शेतकऱ्यांमध्ये चिंता वाढत आहे. विशेषतः सिमेंट कंपन्यांमधून निर्माण होणाऱ्या धुळीचा शेतीवर परिणाम होत असल्याच्या तक्रारी पुढे येत आहेत. पिकांच्या पानांवर धुळीचे थर साचणे, उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता तसेच जमिनीच्या गुणवत्तेबाबत निर्माण झालेली चिंता यामुळे शेतकरी सावध झाले आहेत.

पाण्याचा प्रश्नही तितकाच महत्त्वाचा ठरत आहे. औद्योगिक कंपन्यांमधून निर्माण होणाऱ्या सांडपाण्यावर योग्य प्रक्रिया केली जाते का, त्याची विल्हेवाट कोणत्या पद्धतीने लावली जाते, तसेच परिसरातील विहिरी, बोअरवेल आणि इतर जलस्रोतांवर त्याचा परिणाम होत आहे का, याची तपासणी करण्याची मागणी नागरिकांकडून होत आहे.

दौंड तालुक्यातील कुरकुंभ औद्योगिक वसाहतीतील प्रदूषणाच्या प्रश्नाची पार्श्वभूमी पाहता पाटस परिसरातील वाढत्या औद्योगिकीकरणाकडेही प्रशासनाने गांभीर्याने पाहण्याची गरज व्यक्त होत आहे. भविष्यात प्रदूषणाची समस्या गंभीर होण्याची वाट न पाहता प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्याची मागणी नागरिकांकडून केली जात आहे.

महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने पाटस परिसरातील औद्योगिक कंपन्यांची प्रत्यक्ष पाहणी करून वायू, पाणी आणि ध्वनीप्रदूषणाची तपासणी करावी, अशी मागणी स्थानिकांकडून करण्यात येत आहे. कंपन्यांमधील प्रदूषण नियंत्रण यंत्रणा प्रत्यक्षात कार्यरत आहेत का, सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प योग्य पद्धतीने चालविले जातात का आणि पर्यावरणविषयक नियमांचे पालन केले जाते का, याची वस्तुनिष्ठ पडताळणी करण्याची गरज आहे.

औद्योगिक कंपन्यांनीही स्थानिक समाजाप्रती असलेली सामाजिक जबाबदारी लक्षात घेऊन पर्यावरण संरक्षणाला प्राधान्य द्यावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. स्थानिक तरुणांना रोजगार, शेतकऱ्यांच्या हिताचे संरक्षण आणि प्रदूषणावर प्रभावी नियंत्रण या तिन्ही बाबींचा समतोल साधला गेला तरच पाटसचा औद्योगिक विकास दीर्घकालीनदृष्ट्या फायदेशीर ठरेल.

रोजगार आणि आर्थिक विकासाला विरोध नाही; मात्र विकासाच्या मोबदल्यात स्थानिकांच्या आरोग्याचा, शेतीचा आणि पाण्याचा प्रश्न निर्माण होऊ नये. पाटसचा औद्योगिक विकास हा स्थानिकांच्या सहभागातून, पर्यावरणाचे संरक्षण करत आणि नियमांचे काटेकोर पालन करून व्हावा, अशी अपेक्षा नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे.

Author: संपादक - रमेश मनोहर बनसोडे

जाहिरात व बातमीसाठी संपर्क -, 9359541560