महसूल दिनाच्या पूर्वसंध्येला महसूल विभागाची धडाकेबाज कारवाई
घोड धरणात वाळू माफियांवर हल्लाबोल; दोन यांत्रिक बोटी व दोन फायबर होड्या स्फोटकांनी उडवल्या
शिरूर प्रतिनिधी – रमेश बनसोडे
शिंदोडी, ता. शिरूर
१ ऑगस्ट रोजी साजरा होणाऱ्या महसूल दिनाच्या पूर्वसंध्येला महसूल विभागाने शिरूर तालुक्यातील चिंचणी येथील घोड धरण परिसरात मोठी कारवाई केली. अवैध वाळू उपसा करणाऱ्या दोन यांत्रिक बोटी (मिनी ड्रेजर) व दोन फायबर होड्या स्फोटकांच्या साह्याने उडवून देण्यात आल्या. ही कारवाई महसूल आणि पोलिस प्रशासनाने संयुक्तरित्या केली असून, त्यामुळे वाळूमाफियांमध्ये प्रचंड खळबळ माजली आहे.
कारवाई मागील नियोजन आणि गुप्तता
शिरूरचे तहसीलदार बाळासाहेब म्हस्के व पोलिस निरीक्षक संदेश केंजळे यांच्या नेतृत्वाखाली एक विशेष पथक तयार करण्यात आले. मंडल अधिकारी नंदकुमार खरात यांनी कमालीची गुप्तता राखून या मोहिमेची आखणी केली.
चिंचणी परिसरातील घोड धरणात मोठ्या प्रमाणावर अवैध वाळू उपसा सुरू असल्याची गुप्त माहिती मिळाल्यानंतर, महसूल विभागाने तातडीने तीन दिशांमधून पथक घोड नदीपात्रात उतरवले.
पथकाने स्वयंचलित बोटीच्या सहाय्याने माफियांच्या बोटींचा पाठलाग केला. काही सजग नागरिकांनी ही धावपळ व थरार मोबाईलमध्ये टिपून ठेवला. कारवाईदरम्यान वाळू माफियांकडून कोणताही प्रतिकार झाला नाही; मात्र काहीजण पळून जाण्यात यशस्वी ठरले. अखेर दोन यांत्रिक बोटी आणि दोन फायबर होड्या जिलेटिनच्या स्फोटकांनी नष्ट करण्यात आल्या.
सहभागी अधिकारी आणि कर्मचारी
या कारवाईत नंदकुमार खरात, प्रशांत कांबळे, राजू बडे, योगेश टिळेकर, आदित्य गायकवाड, अक्षय तांबट, हर्षद साबळे, रुपेश रोट्टी, श्रीकांत आढाव, भालचंद्र पंडित, संदीप ढमढेरे, आलिशा महाकाळ यांच्यासह पोलिस विभागातील अनेक कर्मचाऱ्यांचा सहभाग होता.
पर्यावरणीय आणि कायदेशीर दृष्टीकोन
अवैध वाळू उपसा हा केवळ महसूल हानी करणारा प्रकार नाही, तर पर्यावरणासाठीही घातक आहे. नदीपात्रातील अव्यवस्थित वाळू उपशामुळे भूगर्भातील पाणीपातळी कमी होते, जैवविविधतेचा समतोल ढासळतो, तसेच स्थानिक शेतकऱ्यांच्या शेतीला धोका निर्माण होतो.
महसूल विभागाने ही कारवाई महाराष्ट्र लघु खनिज नियम, २०१३ आणि पर्यावरण संरक्षण अधिनियम, १९८६ अंतर्गत केली असून पुढील काळात दोषींवर फौजदारी स्वरूपाची कारवाई केली जाणार आहे.
प्रशासनाची प्रतिक्रिया
तहसीलदार बाळासाहेब म्हस्के यांनी सांगितले की, “महसूल दिनाच्या पार्श्वभूमीवर अवैध उत्खननाला रोखण्याची ही कारवाई एक प्रतीकात्मक संदेश आहे. महसूल विभाग केवळ महसूल वसूल करणारा नाही, तर कायदा आणि पर्यावरण रक्षणासाठी सजग आहे.”
पोलिस निरीक्षक संदेश केंजळे यांनी यशस्वी कारवाईसाठी पथकाचे कौतुक करत सांगितले की, “स्थानिक नागरिकांची माहिती व आम्ही ठेवलेली गुप्तता या दोन्ही घटकांमुळे ही कारवाई यशस्वी झाली.”
पुढील उपाययोजना
या भागात ड्रोनद्वारे सतत देखरेख, स्थानिक पातळीवर पर्यावरण संवर्धन समित्यांची स्थापना, आणि वाळू लिलाव प्रक्रियेत पारदर्शकता या दिशेने उपाययोजना केली जाणार असल्याचे महसूल विभागाने सूचित केले आहे.
नागरिकांना आवाहन
अवैध वाळू उपसा किंवा वाळू तस्करी संबंधित कोणतीही माहिती असल्यास त्वरित महसूल किंवा पोलिस विभागाशी सं
या कारवाईने महसूल विभागाची कार्यक्षमतेबाबत जनतेत विश्वास वाढवला आहे. महसूल दिनाच्या पूर्वसंध्येला केलेली ही कृती निसर्ग, पर्यावरण आणि कायद्याचा सन्मान राखणारी आहे. ही केवळ कारवाई नाही, तर वाळू माफियांना दिलेला इशारा आहे – “पर्यावरणाची लूट थांबवा, अन्यथा कायदा तुमच्यापर्यंत पोहोचेलच!”
